verplicht naar de kleuterschool? Die arme doetjes van kinderen!

Is de kleuterschool verplicht maken, een harde maatregel? Nee. Het is veel harder om kinderen de zogenaamde vrijheid te gunnen om hun leven lang een taalkundige achterstand mee te slepen. De Antwerpse bevolking zal de volgende twintig jaar tegelijk verjongen en vergrijzen. We moeten de organisatie van het onderwijs en de gezondheidszorg daaraan aanpassen. Dat zijn twee belangrijke takken van ons sociaal beleid, met een zware economische impact. In beide sectoren doet ons land het wereldwijd erg goed. Ook de bevolking weet de kwaliteit van ons onderwijs en onze gezondheidszorg te waarderen. Dat onderwijs en gezondheidszorg goed boeren, heeft te maken met een combinatie van factoren: centrale financiering, beperkte maar soms ook aanzienlijke remgelden voor de gebruikers, reële concurrentie en vrije keuze tussen verschillende aanbieders en dus opwaartse druk op de kwaliteit, en relatief korte wachtlijsten. Wellicht kent geen andere Vlaamse stad zo?n grote en zo'n diverse groep jonge mensen als Antwerpen. 'Antwerpen, stad der scholen' heeft in het verleden al bewezen dat het in onderwijs een toonaangevende rol kon spelen in Vlaanderen. De komende jaren moeten we die traditie op een eigentijdse manier voortzetten. En omdat de tijden veranderen, moeten we de goede zaken uit het verleden behouden en er nieuwe aan toevoegen. We mogen ons niet beperken tot het klassieke onderwijs, dat ernaar moet blijven streven om iedereen gelijke kansen te geven, wat zijn of haar achtergrond ook is. We moeten ons ook toeleggen op de opleidingen die werkzoekenden een tweede kans geven om vooralsnog de nodige kennis en vaardigheden te verwerven om slagvaardig op de arbeidsmarkt te komen. We moeten ervoor zorgen dat zo weinig mogelijk mensen zonder waardevol getuigschrift de school verlaten. Ook vandaag bepaalt het opleidingsniveau van de ouders - helaas - nog in grote mate het opleidingsniveau van de kinderen. Bovendien is geweten dat de moeilijk in te halen achterstand al op heel prille leeftijd wordt opgebouwd. Ouders die hun kinderen niet naar de kleuterschool sturen, leggen al van de eerste levensjaren af een zware hypotheek op de toekomst van hun kroost. Elke opleiding begint in de kleuterschool. En wanneer eindigt ze? Eigenlijk nooit. In een snel evoluerende samenleving is de opleiding allerminst gedaan wanneer de leerling de schooldeur achter zich dichtslaat (hopelijk met een diploma op zak). Nieuwkomers (of diegenen die thuis geen Nederlands spreken) hebben de grootste kans om achterop te geraken en aan het einde van de rit de school zonder diploma te verlaten. Daarom kunnen we nooit te veel nadruk leggen op het belang van het taalonderwijs. Nederlands is in Antwerpen de dagelijkse omgangstaal en de opleidingstaal. Maar dat wil niet zeggen dat ouders moeten wachten tot het eerste leerjaar om hun kinderen Nederlands te leren spreken. Al in het kleuteronderwijs moeten we het Nederlands testen en aanleren. Zodat de taalachterstand in het eerste leerjaar van de lagere school in grote mate is weggewerkt. Maar dat betekent dat de kinderen ook aanwezig moeten zijn in de kleuterschool. Waarom zouden we niet overwegen om de kleuterschool voor iedereen verplicht te maken? Zo'n verplichting lijkt een harde maatregel. Moeten we ocharme die doetjes van kinderen zo jong al verplichten om de hele dag op school te zitten, zeker wanneer één van de ouders, of zelfs beide ouders, thuis zijn om liefdevol met hen bezig te zijn? Laat ons eerlijk zijn. Het is veel harder om kinderen die daar zelf niet voor kunnen kiezen de zogenaamde vrijheid te gunnen om hun leven lang een taalkundige achterstand mee te slepen, die hen eerst belet om een opleiding af te ronden en hen vervolgens verhindert om volwaardig aan de arbeidsmarkt en de rest van de samenleving deel te nemen.